Menu

world-realestate.org

A+ A A-

„სუმგაითი“ - დანაშაული, ხანდაზმულობის ვადის გარეშე

„სუმგაითი“ - დანაშაული, ხანდაზმულობის ვადის გარეშე

 gerb

 

ԲԱԹՈՒՄՈՒՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆԳԼԽԱՎՈՐՀՅՈՒՊԱՏՈՍՈՒԹՅՈՒՆ

ბათუმშისომხეთის რესპუბლიკის გენერალური საკონსულო

CONSULATE GENERAL OF THE REPUBLIC OF ARMENIA IN BATUMI

 

პრესრელიზი

25.02.2018

„სუმგაითი“ - დანაშაული, ხანდაზმულობის ვადის გარეშე

30 წელი გავიდა მას შემდეგ, რაც აზერბაიჯანულ ქალაქ სუმგაითში, რომელიც მდებარეობს დედაქალაქის - ბაქოს სიახლოვეს, მოხდა მასობრივი დანაშაული სომხური მოსახლეობის წინააღმდეგ. სამი დღის განმავლობაში 1988 წლის 27-29 თებერვალს - ღიად და შეუფერხებლად, დღისით–მზისით, სამართალდამცავი ორგანოების და ათასობით მოსახლეობის თვალწინ, აზერბაიჯანელების მონაწილეობით ხდებოდა უდანაშაულო სომხების სასტიკი მკვლელობები, გაუპატიურებები, მათ შორის ჯგუფური, წამება და დამცირება და მათი ქონების მიტაცება. შეუძლებელია დაჯერება, რომ ყოველივე ეს მოხდა ცივილიზებულ მე–20 საუკუნეში, მშვიდობიან დროს, საბჭოთა რესპუბლიკაში, რომელიც ამაყობდა თავისი ინტერნაციონალიზმითა და ტოლერანტობით.

 

 

            საბჭოთა პროპაგანდის ოფიციალური მონაცემების თანახმად, სამი დღის განმავლობაში დაიღუპა 27 სომეხი, დაიჭრა 100, გარბეულ იქნა 200 ბინა. არსებობს თვითმხილველთა მრავალი მოწმობა, რომ დამნაშავეები მიზანმიმართულად დევნიდნენ სომეხი ეროვნების მოქალაქეებს. ეს ჩვენებები დაფიქსირებულია სისხლის სამართლის საქმეებში, შემდგარი სასამართლო პროცესების მასალებში, არსებობს ვიდეომასალები და ფოტოსურათები, რომლებზეც ასახულია მოკლული სომხების გვამები.

სამი დღე აზერბაიჯანული ქალაქი იმყოფებოდა მკვლელებისა და ყაჩაღების ხელში, რომლებიც იდენდნენ სასტიკ მკვლელობებს, კლავდენენ და აწამებდნენ უდანაშაულო ხალხს. თუმცა ამ სამი დღის განმავლობაში არც აზერბაიჯანული ხელისუფლება და არც საბჭოთა კავშირის ხელისუფლება არ ჩარეულა სიტუაციაში და არუცდია სომხური მოსახლეობისთვის დახმარების გაწევა. და შემთხვევითი არ არის, რომ მომდევნო წლებში სომხების მასობრივი მკვლელობები განმეორდა მთელ აზერბაიჯანში, მათ კულმინაციად იქცა 1990 წლის იანვარში აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში მომხდარი სომეხთა დარბევები, რომლებიც ერთი კვირის მანძილზე 13–დან 19 იანვრამდე გრძელდებოდა. აზერბაიჯანის ხელისუფლების გენოციდური პოლიტიკის შედეგი გახდა 450 ათასზე მეტი სომხური მოსახლეობის იძულებითი დეპორტაცია და განდევნა აზერბაიჯანიდან.

სამართალდამცავი ორგანოების უმოქმედება, უფრო სწორად, დამრბევთა ხელშეწყობა, დაფიქსირებულია გამოძიებისა და სასამართლო პროცესების ფარგლებში მიცემული მოწმეთა მრავალი ჩვენებებით. ამავე მასალებში მოწმეები ადასტურებენ, რომ მკვლელობები სუმგაითში ხდებოდა ეროვნული ნიშნით; დამრბევებს ჰქონდათ ბინების სიები, რომლებშიც ცხოვრობდნენ სომხები, და თავდასხმას და სასტიკ ქმედებებს სწორედ ისინი განიცდიდნენ.

არსებობს მრავალი მოწმობა და ფაქტი, რომ მოკლული ბევრად უფრო მეტია, ვიდრე ხელოვნურად დაწეული ციფრი 27.

მიხეილ გორბაჩოვმა, რომელმაც მხოლოდ დარბევების მესამე დღეს გასცა ბრძანება სუმგაითში ჯარის შეყვანის თაობაზე, გასცა განკარგულება, რომ ეროვნული ნიშნით ჩადენილ მასობრივ მკვლელობებს მისცემოდა შეფასება, როგორც „ხულიგნური ჯგუფების მიერ ხულიგნური განზრახვით“ ჩადენილი ქმედება. ამ „დაკვეთის“ შედეგად, ერთი ცენტრიდან ორგანიზებული და მართული დანაშაული დაიყო ცალ–ცალკე სისხლის სამართლის საქმეებათ. სასამართლო პროცესების დიდი უმრავლესობა ჩატარდა ბაქოსა და სუმგაითში, სადაც დაზარელებული სომხები და მოწმეები – სუმგაითელი სომხები - შიშით ვერ ჩადიოდნენ, ხოლო სომეხი ადვოკატები მრავალი დაშინების შედეგად  იძულებულნი იყვნენ მონაწილეობა შეეწყვიტათ სასამართლო პროცესებში.  80-დან მხოლოდ ერთ მსჯავრდებულს მიუსაჯეს სასიკვდილო განაჩენი, დანარჩენებმა კი მიიღეს რამდენიმე წლიანი პატიმრობა, ბევრმა - მხოლოდ პირობითი. რამოდენიმე თვის შემდეგ დამნაშავეთა უმრავლესობა გაათავისუფლეს.  დანაშაულის ორგანიზატორები ვერ დადგინდა.

რამდენიმე თვის შემდეგ - 1988 წლის ნოემბერში სუმგაითელი მკვლელების პორტრეტები გამოჩნდა აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში მიმდინარე მიტინგზე წარწერებით „დიდება სუმგაითის გმირებს“. ასე აზერბაიჯანში დამკვიდრდა სომხების მკვლელების ეროვნულ გმირებად გამოცხადების ტრადიცია.

ილიას ისმაილოვი, რომელიც 1988 წელს იყო აზერბაიჯანის მთავარი პროკურორი, 2002 წელს გაზეთ „ზერკალო“-სთვის მიცემულ ინტერვიუში (მოგვიანებით დაიხურა) განაცხადა: “დამნაშავეები, რომლებიც  ადამიანებს დარბევებისაკენ აქეზებდნენ (სუმგაითში), დღეისათვის ატარებენ სადეპუტატო მანდატებს და მილლი მეჯლისში არიან მოკალათებულნი.”

სუმგაითში სომხების ჟლეტას მოჰყვა მრავალრიცხოვანი მსხვერპლის მომტანი დარბევები კიროვობადში (1988 წ. ნოემბერი), ბაქოში (1990 წ. იანვარი), ს. მარაგაში (1992 წლის აპრილი)... ის გარემოება, რომ დარბევები მეორდებოდა და მსგავსი მეთოდებით მიმდინარეობდა იმის ვარაუდის საფუძველს იძლევა, რომ ეს ტრაგიკული მოვლენები არ იყო სტიქიური და თვითნებური.

2004 წლის 19 თებერვალს ბუდაპეშტში მომხდარი სასტიკი მკვლელობა, როდესაც ნატოს პროგრამით მიმდინარე კურსებზე „პარტნიორობა მშიდობისათვის“, აზერბაიჯანელმა ოფიცერმა ღამე ნაჯახით თავი მოკვეთა მძინარე სომეხ ოფიცერს, ხოლო შემდეგ თავის ქვეყანაში აყვანილ იქნა ყველაზე მაღალი დონის გმირის რანგში, არის ყოველივე ამის ყველაზე სარწმუნო მტკიცებულება. დანაშაულის ჩადენისთანავე აზერბაიჯანის ომბუდსმენმა განაცხადა, რომ მკვლელი - რამილ საფაროვი წარმოადგენს პატრიოტიზმის მაგალითს ახალგაზრდებისთვის.

2016 წლის აპრილში აზერბაიჯანმა ისევ ჩაიდინა ფართომასშტაბიანი აგრესია არცახის სომხური მოსახლეობის მიმართ, და ისევ, ოთხდღიანი საომარი მოქმედებების შედეგად დაფიქსირდა და საერთაშორისო ინსტანციებს გადაეცა ბარბაროსობის და მშვიდობიან მოსახლეობასთან, მათ შორის მოხუცებთან,  ანგარიშის სასტიკი გასწორების ფაქტები. ამ მოვლენების დროს აზერბაიჯანელმა სამხედროებმა თავი მოკვეთეს სამ სომეხ სამხედრო მოსამსახურეს, მათ შორის ერთერთს - ცოცხლად. აპრილის ომის შემდეგ სოციალურ ქსელებში გავრცელდა ვიდეოჩანაწერი, სადაც მკვლელი ატარებს მოკვეთილ თავს აზერბაიჯანულ ქალაქებსა და სოფლებში და სურათებს იღებს „ნადავლით“ ხელში. ამ მოვლენების შემდეგ მოკლე დროში მკვლელს საჯაროდ გადაეცა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ჯილდო.

გვინდა ყურადღება გავამახვილოთ ტრაგიკულ მოვლენაზე, რომელიც გადახდა თავს ქალაქ აღდამის მახლობლად მდებარე სოფელ ხოჯალის მკვიდრებს. 1992 წლის თებერვლის ბოლოს მთიანი ყარაბაღის სამხედრო ქვედანაყოფებმა ჩაატარეს ოპერაცია სოფელ ხოჯალის ახლობლად განლაგებული ცეცხლოვანი წერტილების ჩახშობის და აეროპორტის გათავისუფლების მიზნით, საიდანაც მთიანი ყარაბაღის დედაქალაქი და სხვა დასახლებული პუნქტები მუდმივად იცხრილებოდა აზერბაიჯანული სამხედრო ფორმირებების მხრიდან. ამ ოპერაციასთან დაკავშირებული გარკვეული დეტალი დღემდე უცნობია. ოფიციალური ბაქო იყენებს ამ გარემოებას საკუთარი პოლიტიკური მიზნების მისაღწევად, ხოლო ხოჯალის მკვიდრების და სხვა აზერბაიჯანელი დევნილების ბედისწერა საიმედო ფარად იქცა, როგორც შიდა, ისევე საგარეო სახელმწიფო პროპაგანდის გაწევაში. მთელი ეს პროპაგანდა ტარდება მკვეთრად გამოხატული ანტისომხური ნიშნებით და გამოიყენება აზერბაიჯანელებს შორის სომხების მიმართ ეთნიკური აუტანლობისა და სიძულვილის გასაძლიერებლად.

აღდამის რაიონში ამ მოვლენების შედეგად სამოქალაქო პირის დაღუპვა აზერბაიჯაული ხელისუფლება ცდილობს წარმოუჩინოს მსოფლიო საზოგადოებას  როგორც სომხების მიერ თითქოს და ჩადენილი ხოჯალის მკვიდრების ჟლეტის ფაქტი, სინამდვილეში კი სომხურმა ჯარებმა შექმნეს ჰუმანიტარული კორიდორი მშვიდობიანი მოსახლეობის კონფლიქტის ზონიდან გასვლის მიზნით. ეს მოვლენები დღესაც შეიცავს მრავალ უზუსტობას, ცრუ ინფორმაციას და შეუსაბამოებებსა და თვითგამომრიცხავ გარემოებებს.

ხოჯალის მოსახლეობის მასობრივი მკვლელობა მოხდა აღდამის ტერიტორიაზე, იმ ქალაქში, სადაც განლაგებული იყო აზერბაიჯანული შეიარაღებული ფორმირებების დამკვრელი დაჯგუფება. ამ დაჯგუფების მრავალი მეთაური მოგვიანებით დაიღუპა გაურკვეველ ვითარებაში ან გასამართლდა თავისუფლების აღკვეთით სხვადასხვა ვადით. სავარაუდოდ, მათ შორის, ხოჯალიში მომხდარი მოვლენების გამოც...

 http://xocali.net/EN/index.html.

ანტისომხური პროპაგანდა ისევ გრძელდება ახალ წარმოუდგენელ გამოვლინებით. 2018 წლის 8 თებერვალს „ენი აზერბაიჯანი“ პარტიის VI ყრილობაზე, პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა განაცხადა: ... ჩვენი ისტორიული მიწები - ირევანის ხანობა (შენიშვნა: ერევანი), ზანგეზური, გეიჩა (შენიშვნა: ტბა სევანი). ამის შესახებ უნდა იცოდეს ახალგაზრდა თაობამ და მთელმა მსოფლიომ. მოხარული ვარ, რომ ამ საკითხთან დაკავშირებით - ჩვენი წინაპრების მიწების ისტორიით იქმნება სოლიდური სამეცნიერო ნაშრომები, ფილმების გადაღება, იმართება გამოფენები. ამ მიმართულებით უახლოეს მომავალში უფრო აქტიური უნდა ვიყოთ, მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში უნდა გავმართოთ გამოფენები, პრეზენტაციები. იმიტომ რომ ირევანი - ჩვენი ისტორიული მიწაა, და ჩვენ, აზერბაიჯანელბი, უნდა დავბრუნდეთ ამ ისტორიულ მიწებზე. ეს - ჩვენი პოლიტიკური და სტრატეგიული მიზანია, და ჩვენ თანდათანობით უნდა მიუახლოვდეთ მას...“.

.. https://azertag.az/ru/xeber/V_Baku_proshel_VI_sezd_Partii_Eni_Azerbaidzhan_OBNOVLENO_3-1135266

ყარაბაღის კონფლიქტის და „სუმგაითში“ მომხდარი მოვლენების, როგორც აზერბაიჯანის მიერ სომეხი ხალხის მიმართ წარმოებული პოლიტიკის, გენოციდის, ტერორის საჯარო გამოვლენის მიმოხილვისას, შეგახსენებთ ნობელის პრემიის ლაურეატის, დიდი ჰუმანისტის, აკადემიკოს ანდრეი სახაროვის სიტყვებს, რომელიც მან მოიყვანა მ.გორბაჩევის მისამართით 1992 წელს გამოქვეყნებულ ღია წერილში: „თუ კი ამაში ვინმეს ეჭვი ეპარებოდა სუმგაითის მოვლენებამდე, ამ ტრაგედიის შემდეგ არავის დარჩება არანაირი ზნეობრივი უფლება მოითხოვოს მთიანი ყარაბაღის აზარბაიჯანისადმი ტერიტორიული კუთვნილების შენარჩუნება“.

„სუმგაითს“ არ გააჩნია ხანდაზმულობის ვადა, ყველა დამნაშავე და ორგანიზატორი უნდა დაისაჯოს.

გვინდა აღვნიშნოთ, რომ ორივე სომხური მხარე გამოთქვამს მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის მხოლოდ მშვიდობიანი გზით, მოლაპარაკების მაგიდასთან, მოგვარების სურვილს. ამ პრობლემის სომხედრო გზით მოგვარებას მომავალი არ გააჩნია, ვინაიდან ეს გზა მიგვიყვანს კონფლიქტის ესკალაციასა და ახალ მსხვერპლამდე, რაც არ შედის ორი მეზობლური ქვეყნის ხალხის ინტერესებში.

---------

Последнее изменениеВторник, 27 Ноябрь 2018 13:12
Наверх

Политика

Пред След

День памяти жертв ге…

26-04-2014 Просмотров:19888 Политика Admin-Akhpiur

День памяти жертв геноцида армян

24.04.2014 – День памяти жертв геноцида армян. В этот день...

Юбилей наших коллег …

29-11-2016 Просмотров:18584 Политика Admin-Akhpiur

Юбилей наших коллег из Швейцарии»

 Юбилей наших коллег из Швейцарии» Пресс-секретарь Армянской общины Аджарии, редактор «Ахпюра»...

Международные механи…

02-12-2014 Просмотров:19577 Политика Admin-Akhpiur

Международные механизмы защиты прав человека

27 ноября 2014г. В Тбилиси в гостинице «Тбилиси Марриотт» состоялась...

В Ереване тысячи люд…

24-04-2016 Просмотров:18691 Политика Admin-Akhpiur

В Ереване тысячи людей участвуют в поминовении жертв геноцида армян 1915 года

В Ереване тысячи людей участвуют в поминовении жертв геноцида армян...

С первым официальным…

01-03-2017 Просмотров:18736 Политика Admin-Akhpiur

С первым официальным  визитом в Грузию

С первым официальным  визитом в Грузию Спустя полгода после своего назначения...

Экономика

Пред След

Армения расширила эк…

19-11-2014 Просмотров:35014 Экономика Admin-Akhpiur

Армения расширила экспорт арбузов и дынь в Грузию

Армения расширила экспорт арбузов и дынь в Грузию. Об этом...

Армения намерена реф…

31-12-2013 Просмотров:35490 Экономика Admin-Akhpiur

Армения намерена реформировать сферу гражданской авиации

Правительство Армении намерено реформировать сферу гражданской авиации. Об этом заявил...

Мельс Бдоян из Ниноц…

16-10-2015 Просмотров:34530 Экономика Admin-Akhpiur

Мельс Бдоян из Ниноцминды признан как “Народный производитель сыра”

Мельс Бдоян из Ниноцминды признан как “Народный производитель сыра” На международном...

В Батуми построят ше…

26-05-2016 Просмотров:34608 Экономика Admin-Akhpiur

В Батуми построят шестой по вместимости гостиничный комплекс Twin Tower

В Батуми построят шестой по вместимости гостиничный комплекс Twin Tower Два...

Российские конструкт…

05-12-2013 Просмотров:36004 Экономика Admin-Akhpiur

Российские конструкторы предлагают Армении построить спутник

Российское ОАО «Информационные спутниковые системы» им. академика Решетнева предлагает армянской...

Спорт

Пред След

Спортивные итоги год…

27-12-2017 Просмотров:34205 Спорт Admin-Akhpiur

Спортивные итоги года

Спортивные итоги года Как и принято, к концу года подводит итоги...

Наша сборная «Аджара…

11-07-2017 Просмотров:33459 Спорт Admin-Akhpiur

Наша сборная «Аджара»(Ахпюр) чемпион группы «С» Бизнес-Лиги Грузии по мини-футболу

 Наша сборная «Аджара»(Ахпюр) чемпион группы «С» Бизнес-Лиги Грузии по мини-футболу В...

Турнир на кубок «Ахп…

22-08-2016 Просмотров:31956 Спорт Admin-Akhpiur

Турнир на кубок «Ахпюр-2016»

Турнир на кубок «Ахпюр-2016» После двухгодичной паузы, вызванной обьективными спортивными причинами,...

Первая победа

04-08-2015 Просмотров:33570 Спорт Admin-Akhpiur

Первая победа

Первая победа! Поздравляем футбольную команду армянской диаспоры Аджарии по футзалу "Ахпюр"...

Новый лидер в группе…

14-06-2017 Просмотров:31757 Спорт Admin-Akhpiur

Новый лидер в группе «С» -Ахпюр на 1 месте

Новый лидер в группе «С» -Ахпюр на 1 месте Наша футбольная...

Культура

Пред След

Праздник двух братск…

02-06-2015 Просмотров:21169 Культура Admin-Akhpiur

Праздник двух братских народов

Праздник двух братских народов Два братских народа - армянский и грузинский...

«Мегерян карпет» про…

03-07-2015 Просмотров:21253 Культура Admin-Akhpiur

«Мегерян карпет» продолжатель традиций армянского ковроткачества

«Мегерян карпет» продолжатель традиций армянского ковроткачества Армянские ковры ручной работы весьма...

Праздник "Сурб …

03-02-2015 Просмотров:22047 Культура Admin-Akhpiur

Праздник "Сурб Саргис"

Один из самых почитаемых армянской молодежью праздников в этом году...

Армянский таксист по…

19-11-2014 Просмотров:23232 Культура Admin-Akhpiur

Армянский таксист поразил жюри грузинского шоу «Таланты»

Армяне не перестают удивлять своим талантом. Во время эфира грузинского...

День города Батуми о…

05-09-2015 Просмотров:21023 Культура Admin-Akhpiur

День города Батуми отметят 5-6 сентября

День города Батуми отметят 5-6 сентября Гала-концерт, театральные представления, костюмированную игру...

Религия

Пред След

 В Армении отмечают …

12-09-2016 Просмотров:32593 Религия Admin-Akhpiur

 В Армении отмечают воздвижение честного и животворящего Креста Господня (Хачверац)

В Армении отмечают воздвижение честного и животворящего Креста Господня (Хачверац) Хачверац...

ՀՀ ՍՓՅՈՒՌՔԻ ՆԱԽԱՐԱՐՈ…

08-12-2016 Просмотров:32609 Религия Admin-Akhpiur

ՀՀ ՍՓՅՈՒՌՔԻ ՆԱԽԱՐԱՐՈՒԹՅԱՆ ՆՎԻՐԱՏՎՈՒԹՅՈՒՆԸ ԲԱԹՈՒՄԻ ԱԼ. ՄԱՆԹԱՇՈՎ ԿԵՆՏՐՈՆԻՆ

ՀՀ Սփյուռքի նախարարությունը, հետևելով վերջին տարիներին ձևավորված ավանդությանը, կրկին իր...

«Затик (Пасха) по-ба…

28-03-2016 Просмотров:33497 Религия Admin-Akhpiur

«Затик (Пасха) по-батумски»

«Затик (Пасха) по-батумски» Армянская Апостольская Церковь в минувшее воскресенье отметила Великий...

Молитва мира и подде…

11-04-2016 Просмотров:32909 Религия Admin-Akhpiur

Молитва мира и поддержки в г. Батуми

Молитва мира и поддержки в г. Батуми 3-го апреля 2016 года...

Хачкар в Тбилиси

23-04-2014 Просмотров:34726 Религия Admin-Akhpiur

Хачкар в Тбилиси

21 апреля во дворе тбилисской церкви Эчимадзинцоц сурб Геворг состоялось...

Панорама

Пред След

Тройной праздник поб…

11-05-2017 Просмотров:33773 Панорама Admin-Akhpiur

Тройной праздник победы

Тройной праздник победы 9 мая вошло в историю армянского народа как...

Трагический декабрь …

09-12-2018 Просмотров:24792 Панорама Admin-Akhpiur

Трагический декабрь 1988 года

За считанные секунды армянский Спитак превратился в руины, а землетрясение...

Чемпионат Южного Кав…

31-08-2013 Просмотров:34621 Панорама Admin-Akhpiur

Вот уже 15 лет каждым летом в Аджарии проходит чемпионат...

Церемония памяти жер…

23-01-2015 Просмотров:34299 Панорама Admin-Akhpiur

Церемония памяти жертв массового убийства в Гюмри

Церемония памяти жертв массового убийства в Гюмри прошла у Генерального...

Не стареют душой Вет…

12-05-2016 Просмотров:33224 Панорама Admin-Akhpiur

Не стареют душой Ветераны!

Не стареют душой Ветераны! Уже стало доброй традицией на церковные и...