Menu

world-realestate.org

A+ A A-

„სუმგაითი“ - დანაშაული, ხანდაზმულობის ვადის გარეშე

„სუმგაითი“ - დანაშაული, ხანდაზმულობის ვადის გარეშე

 gerb

 

ԲԱԹՈՒՄՈՒՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆԳԼԽԱՎՈՐՀՅՈՒՊԱՏՈՍՈՒԹՅՈՒՆ

ბათუმშისომხეთის რესპუბლიკის გენერალური საკონსულო

CONSULATE GENERAL OF THE REPUBLIC OF ARMENIA IN BATUMI

 

პრესრელიზი

25.02.2018

„სუმგაითი“ - დანაშაული, ხანდაზმულობის ვადის გარეშე

30 წელი გავიდა მას შემდეგ, რაც აზერბაიჯანულ ქალაქ სუმგაითში, რომელიც მდებარეობს დედაქალაქის - ბაქოს სიახლოვეს, მოხდა მასობრივი დანაშაული სომხური მოსახლეობის წინააღმდეგ. სამი დღის განმავლობაში 1988 წლის 27-29 თებერვალს - ღიად და შეუფერხებლად, დღისით–მზისით, სამართალდამცავი ორგანოების და ათასობით მოსახლეობის თვალწინ, აზერბაიჯანელების მონაწილეობით ხდებოდა უდანაშაულო სომხების სასტიკი მკვლელობები, გაუპატიურებები, მათ შორის ჯგუფური, წამება და დამცირება და მათი ქონების მიტაცება. შეუძლებელია დაჯერება, რომ ყოველივე ეს მოხდა ცივილიზებულ მე–20 საუკუნეში, მშვიდობიან დროს, საბჭოთა რესპუბლიკაში, რომელიც ამაყობდა თავისი ინტერნაციონალიზმითა და ტოლერანტობით.

 

 

            საბჭოთა პროპაგანდის ოფიციალური მონაცემების თანახმად, სამი დღის განმავლობაში დაიღუპა 27 სომეხი, დაიჭრა 100, გარბეულ იქნა 200 ბინა. არსებობს თვითმხილველთა მრავალი მოწმობა, რომ დამნაშავეები მიზანმიმართულად დევნიდნენ სომეხი ეროვნების მოქალაქეებს. ეს ჩვენებები დაფიქსირებულია სისხლის სამართლის საქმეებში, შემდგარი სასამართლო პროცესების მასალებში, არსებობს ვიდეომასალები და ფოტოსურათები, რომლებზეც ასახულია მოკლული სომხების გვამები.

სამი დღე აზერბაიჯანული ქალაქი იმყოფებოდა მკვლელებისა და ყაჩაღების ხელში, რომლებიც იდენდნენ სასტიკ მკვლელობებს, კლავდენენ და აწამებდნენ უდანაშაულო ხალხს. თუმცა ამ სამი დღის განმავლობაში არც აზერბაიჯანული ხელისუფლება და არც საბჭოთა კავშირის ხელისუფლება არ ჩარეულა სიტუაციაში და არუცდია სომხური მოსახლეობისთვის დახმარების გაწევა. და შემთხვევითი არ არის, რომ მომდევნო წლებში სომხების მასობრივი მკვლელობები განმეორდა მთელ აზერბაიჯანში, მათ კულმინაციად იქცა 1990 წლის იანვარში აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში მომხდარი სომეხთა დარბევები, რომლებიც ერთი კვირის მანძილზე 13–დან 19 იანვრამდე გრძელდებოდა. აზერბაიჯანის ხელისუფლების გენოციდური პოლიტიკის შედეგი გახდა 450 ათასზე მეტი სომხური მოსახლეობის იძულებითი დეპორტაცია და განდევნა აზერბაიჯანიდან.

სამართალდამცავი ორგანოების უმოქმედება, უფრო სწორად, დამრბევთა ხელშეწყობა, დაფიქსირებულია გამოძიებისა და სასამართლო პროცესების ფარგლებში მიცემული მოწმეთა მრავალი ჩვენებებით. ამავე მასალებში მოწმეები ადასტურებენ, რომ მკვლელობები სუმგაითში ხდებოდა ეროვნული ნიშნით; დამრბევებს ჰქონდათ ბინების სიები, რომლებშიც ცხოვრობდნენ სომხები, და თავდასხმას და სასტიკ ქმედებებს სწორედ ისინი განიცდიდნენ.

არსებობს მრავალი მოწმობა და ფაქტი, რომ მოკლული ბევრად უფრო მეტია, ვიდრე ხელოვნურად დაწეული ციფრი 27.

მიხეილ გორბაჩოვმა, რომელმაც მხოლოდ დარბევების მესამე დღეს გასცა ბრძანება სუმგაითში ჯარის შეყვანის თაობაზე, გასცა განკარგულება, რომ ეროვნული ნიშნით ჩადენილ მასობრივ მკვლელობებს მისცემოდა შეფასება, როგორც „ხულიგნური ჯგუფების მიერ ხულიგნური განზრახვით“ ჩადენილი ქმედება. ამ „დაკვეთის“ შედეგად, ერთი ცენტრიდან ორგანიზებული და მართული დანაშაული დაიყო ცალ–ცალკე სისხლის სამართლის საქმეებათ. სასამართლო პროცესების დიდი უმრავლესობა ჩატარდა ბაქოსა და სუმგაითში, სადაც დაზარელებული სომხები და მოწმეები – სუმგაითელი სომხები - შიშით ვერ ჩადიოდნენ, ხოლო სომეხი ადვოკატები მრავალი დაშინების შედეგად  იძულებულნი იყვნენ მონაწილეობა შეეწყვიტათ სასამართლო პროცესებში.  80-დან მხოლოდ ერთ მსჯავრდებულს მიუსაჯეს სასიკვდილო განაჩენი, დანარჩენებმა კი მიიღეს რამდენიმე წლიანი პატიმრობა, ბევრმა - მხოლოდ პირობითი. რამოდენიმე თვის შემდეგ დამნაშავეთა უმრავლესობა გაათავისუფლეს.  დანაშაულის ორგანიზატორები ვერ დადგინდა.

რამდენიმე თვის შემდეგ - 1988 წლის ნოემბერში სუმგაითელი მკვლელების პორტრეტები გამოჩნდა აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში მიმდინარე მიტინგზე წარწერებით „დიდება სუმგაითის გმირებს“. ასე აზერბაიჯანში დამკვიდრდა სომხების მკვლელების ეროვნულ გმირებად გამოცხადების ტრადიცია.

ილიას ისმაილოვი, რომელიც 1988 წელს იყო აზერბაიჯანის მთავარი პროკურორი, 2002 წელს გაზეთ „ზერკალო“-სთვის მიცემულ ინტერვიუში (მოგვიანებით დაიხურა) განაცხადა: “დამნაშავეები, რომლებიც  ადამიანებს დარბევებისაკენ აქეზებდნენ (სუმგაითში), დღეისათვის ატარებენ სადეპუტატო მანდატებს და მილლი მეჯლისში არიან მოკალათებულნი.”

სუმგაითში სომხების ჟლეტას მოჰყვა მრავალრიცხოვანი მსხვერპლის მომტანი დარბევები კიროვობადში (1988 წ. ნოემბერი), ბაქოში (1990 წ. იანვარი), ს. მარაგაში (1992 წლის აპრილი)... ის გარემოება, რომ დარბევები მეორდებოდა და მსგავსი მეთოდებით მიმდინარეობდა იმის ვარაუდის საფუძველს იძლევა, რომ ეს ტრაგიკული მოვლენები არ იყო სტიქიური და თვითნებური.

2004 წლის 19 თებერვალს ბუდაპეშტში მომხდარი სასტიკი მკვლელობა, როდესაც ნატოს პროგრამით მიმდინარე კურსებზე „პარტნიორობა მშიდობისათვის“, აზერბაიჯანელმა ოფიცერმა ღამე ნაჯახით თავი მოკვეთა მძინარე სომეხ ოფიცერს, ხოლო შემდეგ თავის ქვეყანაში აყვანილ იქნა ყველაზე მაღალი დონის გმირის რანგში, არის ყოველივე ამის ყველაზე სარწმუნო მტკიცებულება. დანაშაულის ჩადენისთანავე აზერბაიჯანის ომბუდსმენმა განაცხადა, რომ მკვლელი - რამილ საფაროვი წარმოადგენს პატრიოტიზმის მაგალითს ახალგაზრდებისთვის.

2016 წლის აპრილში აზერბაიჯანმა ისევ ჩაიდინა ფართომასშტაბიანი აგრესია არცახის სომხური მოსახლეობის მიმართ, და ისევ, ოთხდღიანი საომარი მოქმედებების შედეგად დაფიქსირდა და საერთაშორისო ინსტანციებს გადაეცა ბარბაროსობის და მშვიდობიან მოსახლეობასთან, მათ შორის მოხუცებთან,  ანგარიშის სასტიკი გასწორების ფაქტები. ამ მოვლენების დროს აზერბაიჯანელმა სამხედროებმა თავი მოკვეთეს სამ სომეხ სამხედრო მოსამსახურეს, მათ შორის ერთერთს - ცოცხლად. აპრილის ომის შემდეგ სოციალურ ქსელებში გავრცელდა ვიდეოჩანაწერი, სადაც მკვლელი ატარებს მოკვეთილ თავს აზერბაიჯანულ ქალაქებსა და სოფლებში და სურათებს იღებს „ნადავლით“ ხელში. ამ მოვლენების შემდეგ მოკლე დროში მკვლელს საჯაროდ გადაეცა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ჯილდო.

გვინდა ყურადღება გავამახვილოთ ტრაგიკულ მოვლენაზე, რომელიც გადახდა თავს ქალაქ აღდამის მახლობლად მდებარე სოფელ ხოჯალის მკვიდრებს. 1992 წლის თებერვლის ბოლოს მთიანი ყარაბაღის სამხედრო ქვედანაყოფებმა ჩაატარეს ოპერაცია სოფელ ხოჯალის ახლობლად განლაგებული ცეცხლოვანი წერტილების ჩახშობის და აეროპორტის გათავისუფლების მიზნით, საიდანაც მთიანი ყარაბაღის დედაქალაქი და სხვა დასახლებული პუნქტები მუდმივად იცხრილებოდა აზერბაიჯანული სამხედრო ფორმირებების მხრიდან. ამ ოპერაციასთან დაკავშირებული გარკვეული დეტალი დღემდე უცნობია. ოფიციალური ბაქო იყენებს ამ გარემოებას საკუთარი პოლიტიკური მიზნების მისაღწევად, ხოლო ხოჯალის მკვიდრების და სხვა აზერბაიჯანელი დევნილების ბედისწერა საიმედო ფარად იქცა, როგორც შიდა, ისევე საგარეო სახელმწიფო პროპაგანდის გაწევაში. მთელი ეს პროპაგანდა ტარდება მკვეთრად გამოხატული ანტისომხური ნიშნებით და გამოიყენება აზერბაიჯანელებს შორის სომხების მიმართ ეთნიკური აუტანლობისა და სიძულვილის გასაძლიერებლად.

აღდამის რაიონში ამ მოვლენების შედეგად სამოქალაქო პირის დაღუპვა აზერბაიჯაული ხელისუფლება ცდილობს წარმოუჩინოს მსოფლიო საზოგადოებას  როგორც სომხების მიერ თითქოს და ჩადენილი ხოჯალის მკვიდრების ჟლეტის ფაქტი, სინამდვილეში კი სომხურმა ჯარებმა შექმნეს ჰუმანიტარული კორიდორი მშვიდობიანი მოსახლეობის კონფლიქტის ზონიდან გასვლის მიზნით. ეს მოვლენები დღესაც შეიცავს მრავალ უზუსტობას, ცრუ ინფორმაციას და შეუსაბამოებებსა და თვითგამომრიცხავ გარემოებებს.

ხოჯალის მოსახლეობის მასობრივი მკვლელობა მოხდა აღდამის ტერიტორიაზე, იმ ქალაქში, სადაც განლაგებული იყო აზერბაიჯანული შეიარაღებული ფორმირებების დამკვრელი დაჯგუფება. ამ დაჯგუფების მრავალი მეთაური მოგვიანებით დაიღუპა გაურკვეველ ვითარებაში ან გასამართლდა თავისუფლების აღკვეთით სხვადასხვა ვადით. სავარაუდოდ, მათ შორის, ხოჯალიში მომხდარი მოვლენების გამოც...

 http://xocali.net/EN/index.html.

ანტისომხური პროპაგანდა ისევ გრძელდება ახალ წარმოუდგენელ გამოვლინებით. 2018 წლის 8 თებერვალს „ენი აზერბაიჯანი“ პარტიის VI ყრილობაზე, პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა განაცხადა: ... ჩვენი ისტორიული მიწები - ირევანის ხანობა (შენიშვნა: ერევანი), ზანგეზური, გეიჩა (შენიშვნა: ტბა სევანი). ამის შესახებ უნდა იცოდეს ახალგაზრდა თაობამ და მთელმა მსოფლიომ. მოხარული ვარ, რომ ამ საკითხთან დაკავშირებით - ჩვენი წინაპრების მიწების ისტორიით იქმნება სოლიდური სამეცნიერო ნაშრომები, ფილმების გადაღება, იმართება გამოფენები. ამ მიმართულებით უახლოეს მომავალში უფრო აქტიური უნდა ვიყოთ, მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში უნდა გავმართოთ გამოფენები, პრეზენტაციები. იმიტომ რომ ირევანი - ჩვენი ისტორიული მიწაა, და ჩვენ, აზერბაიჯანელბი, უნდა დავბრუნდეთ ამ ისტორიულ მიწებზე. ეს - ჩვენი პოლიტიკური და სტრატეგიული მიზანია, და ჩვენ თანდათანობით უნდა მიუახლოვდეთ მას...“.

.. https://azertag.az/ru/xeber/V_Baku_proshel_VI_sezd_Partii_Eni_Azerbaidzhan_OBNOVLENO_3-1135266

ყარაბაღის კონფლიქტის და „სუმგაითში“ მომხდარი მოვლენების, როგორც აზერბაიჯანის მიერ სომეხი ხალხის მიმართ წარმოებული პოლიტიკის, გენოციდის, ტერორის საჯარო გამოვლენის მიმოხილვისას, შეგახსენებთ ნობელის პრემიის ლაურეატის, დიდი ჰუმანისტის, აკადემიკოს ანდრეი სახაროვის სიტყვებს, რომელიც მან მოიყვანა მ.გორბაჩევის მისამართით 1992 წელს გამოქვეყნებულ ღია წერილში: „თუ კი ამაში ვინმეს ეჭვი ეპარებოდა სუმგაითის მოვლენებამდე, ამ ტრაგედიის შემდეგ არავის დარჩება არანაირი ზნეობრივი უფლება მოითხოვოს მთიანი ყარაბაღის აზარბაიჯანისადმი ტერიტორიული კუთვნილების შენარჩუნება“.

„სუმგაითს“ არ გააჩნია ხანდაზმულობის ვადა, ყველა დამნაშავე და ორგანიზატორი უნდა დაისაჯოს.

გვინდა აღვნიშნოთ, რომ ორივე სომხური მხარე გამოთქვამს მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის მხოლოდ მშვიდობიანი გზით, მოლაპარაკების მაგიდასთან, მოგვარების სურვილს. ამ პრობლემის სომხედრო გზით მოგვარებას მომავალი არ გააჩნია, ვინაიდან ეს გზა მიგვიყვანს კონფლიქტის ესკალაციასა და ახალ მსხვერპლამდე, რაც არ შედის ორი მეზობლური ქვეყნის ხალხის ინტერესებში.

---------

Последнее изменениеВторник, 27 Ноябрь 2018 13:12
Наверх

Политика

Пред След

Вступление Армении в…

19-10-2013 Просмотров:19226 Политика Admin-Akhpiur

Армения и Грузия продолжат дружественные отношения вне зависимости от того...

«8-ой форум журналис…

27-10-2016 Просмотров:18568 Политика Admin-Akhpiur

«8-ой форум журналистов Диаспоры»

«8-ой форум журналистов Диаспоры» Восьмой форум журналистов диаспоры проходил на нашей...

МИД Грузии опубликов…

26-08-2014 Просмотров:20099 Политика Admin-Akhpiur

МИД Грузии опубликовал список 94 стран, гражданам которых не нужна виза для въезда в страну

ТБИЛИСИ, 26 авг – Новости-Грузия. Министерство иностранных дел Грузии во...

სომხეთში ოფიციალური …

02-03-2018 Просмотров:17605 Политика Admin-Akhpiur

სომხეთში ოფიციალური ვიზიტით ჩავიდა საქართველოს მთავრობის ხელმძღვანელი გიორგი კვირიკაშვილი.

დღეს #სომხეთში ოფიციალური ვიზიტით ჩავიდა #საქართველო'ს მთავრობის ხელმძღვანელი გიორგი კვირიკაშვილი. “ზვართნოცის“...

Министр Иностранных …

26-02-2015 Просмотров:19132 Политика Admin-Akhpiur

Министр Иностранных Дел Армении об урегулировании нагорно-карабахской проблемы

В Журнале “Politique Internationale” опубликована статья Министра Иностранных Дел Армении...

Экономика

Пред След

Наш «Мускат» и в Пар…

31-08-2013 Просмотров:36607 Экономика Admin-Akhpiur

Наш «Мускат» и в Париже «Мускат»

В рамках международного конкурса «Лучшие Мускаты мира», прошедшего 4-5 июля...

Армения хочет соверш…

14-05-2016 Просмотров:33638 Экономика Admin-Akhpiur

Армения хочет совершить IV мировую революцию в сфере ИКТ

Армения, являющаяся одним из лидеров по ИТ в регионе Армения, являющаяся...

В Ереване открылся о…

05-12-2013 Просмотров:35366 Экономика Admin-Akhpiur

В Ереване открылся отель «Хаят Плейс Ереван» стоимостью $15 млн

Президент Армении Серж Саргсян 4 декабря присутствовал на церемонии открытия...

В Грузии будут произ…

19-05-2016 Просмотров:33821 Экономика Admin-Akhpiur

В Грузии будут производить и экспортировать в Армению пиво Heineken, Amstel и Krušovice

В Грузии будут производить и экспортировать в Армению пиво Heineken,...

Союз Армян Аджарии н…

13-03-2014 Просмотров:35033 Экономика Admin-Akhpiur

Союз Армян Аджарии на международной арене

6 марта 2014 года  состоялось  подписание  договора о сотрудничестве и...

Спорт

Пред След

Шестые Панармянcкие …

20-08-2015 Просмотров:32997 Спорт Admin-Akhpiur

Шестые Панармянcкие игры

Шестые Панармянcкие игры На Шестых Панармянских играх, которые прошли в Ереване...

Футболисты "Ахп…

01-06-2015 Просмотров:32659 Спорт Admin-Akhpiur

Футболисты "Ахпюра" в Италии

Футболисты "Ахпюра" в Италии Команда по мини-футболу Союза Армян Аджарии, которая...

Турнир

14-06-2016 Просмотров:32806 Спорт Admin-Akhpiur

Турнир

Турнир 11-12 июня 2016 года в Тбилиси состоялись пропущенные матчи в...

Мы в одной восьмой ф…

08-08-2015 Просмотров:31944 Спорт Admin-Akhpiur

Мы в одной восьмой финала!

Мы в одной восьмой финала! Очередная победа нашего "Ахпюра" над Алавердской...

ДЕВУШКИ ИЗ АРТИКА-ЧЕ…

11-10-2016 Просмотров:34310 Спорт Admin-Akhpiur

ДЕВУШКИ ИЗ АРТИКА-ЧЕМПИОНКИ ЮЖНОГО КАВКАЗА

ДЕВУШКИ ИЗ АРТИКА-ЧЕМПИОНКИ ЮЖНОГО КАВКАЗА В Батуми впервые проходил международный турнир...

Культура

Пред След

Армянский театр в Ба…

07-04-2019 Просмотров:15214 Культура Admin-Akhpiur

Армянский театр в Батуми вновь на сцене

Спектакль по мотивам сказки Ованеса Туманяна, "У пирующего пира не...

Праздник двух братск…

02-06-2015 Просмотров:20848 Культура Admin-Akhpiur

Праздник двух братских народов

Праздник двух братских народов Два братских народа - армянский и грузинский...

Затик. Пасха .Воскре…

18-04-2017 Просмотров:20475 Культура Admin-Akhpiur

Затик. Пасха .Воскресенье

«Затик. Пасха. Воскресенье» Кристос ариав и мерелоц - говорим мы друг...

 Tbilisi JAM! Fest с…

03-06-2016 Просмотров:19755 Культура Admin-Akhpiur

 Tbilisi JAM! Fest соберет рокеров из Швеции, Израиля, Украианы, Армении и Азербайджана

Tbilisi JAM! Fest соберет рокеров из Швеции, Израиля, Украианы, Армении...

Приморский колорит Б…

09-10-2015 Просмотров:20892 Культура Admin-Akhpiur

Приморский колорит Батуми

Приморский колорит Батуми Наш город будучи еще в советское время самым...

Религия

Пред След

Армянская церковь в …

29-05-2014 Просмотров:33686 Религия Admin-Akhpiur

Армянская церковь в Иране - в спискe Всемирного наследия ЮНЕСКО

Собор Святого Христа Всеспасителя, действующий в иранском городе Исфахан, будет...

Календарь церковных …

31-08-2013 Просмотров:34808 Религия Admin-Akhpiur

Календарь церковных праздников Армянской Апостольской Церкви август - сентябрь 2013...

Армянские мастера на…

03-06-2016 Просмотров:32992 Религия Admin-Akhpiur

Армянские мастера начали работу в храме Гроба Господня в Иерусали

Армянские мастера начали работу в храме Гроба Господня в Иерусалиме В...

Заявление по поводу …

06-11-2014 Просмотров:33362 Религия Admin-Akhpiur

Заявление по поводу переписи 2014 г.

Дорогие прихожане Армянской Апостольской Святой Церкви, с 5 по 19...

Папа Римский: Армяне…

11-04-2015 Просмотров:33334 Религия Admin-Akhpiur

Папа Римский: Армяне – не только народ пострадавший, но и народ воскресший.

Папа Римский: Армяне – не только народ пострадавший, но и...

Панорама

Пред След

Не стареют душой Вет…

12-05-2016 Просмотров:32886 Панорама Admin-Akhpiur

Не стареют душой Ветераны!

Не стареют душой Ветераны! Уже стало доброй традицией на церковные и...

Скорбим вместе

20-01-2015 Просмотров:35385 Панорама Admin-Akhpiur

Скорбим вместе

Трагедия, в так называемом «интернациональном» городе Баку, в январе 1990...

Награждение актива а…

18-03-2014 Просмотров:34668 Панорама Admin-Akhpiur

Награждение актива армянской общины Аджарии

Армянская община Аджарии, отметившая в прошлом году 20-летие со дня...

Саят-Нова

31-08-2013 Просмотров:35677 Панорама Admin-Akhpiur

Саят-Нова

По традиции в последнее воскресенье мая Армянская Апостольская Церковь отмечает...

Забота о детях

16-01-2014 Просмотров:36165 Панорама Admin-Akhpiur

Забота о детях

Батумский координационный центр Союза армянской взаимопомощи Грузии при содействии и...