Menu

world-realestate.org

A+ A A-

„სუმგაითი“ - დანაშაული, ხანდაზმულობის ვადის გარეშე

„სუმგაითი“ - დანაშაული, ხანდაზმულობის ვადის გარეშე

 gerb

 

ԲԱԹՈՒՄՈՒՄ ՀԱՅԱՍՏԱՆԻՀԱՆՐԱՊԵՏՈՒԹՅԱՆԳԼԽԱՎՈՐՀՅՈՒՊԱՏՈՍՈՒԹՅՈՒՆ

ბათუმშისომხეთის რესპუბლიკის გენერალური საკონსულო

CONSULATE GENERAL OF THE REPUBLIC OF ARMENIA IN BATUMI

 

პრესრელიზი

25.02.2018

„სუმგაითი“ - დანაშაული, ხანდაზმულობის ვადის გარეშე

30 წელი გავიდა მას შემდეგ, რაც აზერბაიჯანულ ქალაქ სუმგაითში, რომელიც მდებარეობს დედაქალაქის - ბაქოს სიახლოვეს, მოხდა მასობრივი დანაშაული სომხური მოსახლეობის წინააღმდეგ. სამი დღის განმავლობაში 1988 წლის 27-29 თებერვალს - ღიად და შეუფერხებლად, დღისით–მზისით, სამართალდამცავი ორგანოების და ათასობით მოსახლეობის თვალწინ, აზერბაიჯანელების მონაწილეობით ხდებოდა უდანაშაულო სომხების სასტიკი მკვლელობები, გაუპატიურებები, მათ შორის ჯგუფური, წამება და დამცირება და მათი ქონების მიტაცება. შეუძლებელია დაჯერება, რომ ყოველივე ეს მოხდა ცივილიზებულ მე–20 საუკუნეში, მშვიდობიან დროს, საბჭოთა რესპუბლიკაში, რომელიც ამაყობდა თავისი ინტერნაციონალიზმითა და ტოლერანტობით.

 

 

            საბჭოთა პროპაგანდის ოფიციალური მონაცემების თანახმად, სამი დღის განმავლობაში დაიღუპა 27 სომეხი, დაიჭრა 100, გარბეულ იქნა 200 ბინა. არსებობს თვითმხილველთა მრავალი მოწმობა, რომ დამნაშავეები მიზანმიმართულად დევნიდნენ სომეხი ეროვნების მოქალაქეებს. ეს ჩვენებები დაფიქსირებულია სისხლის სამართლის საქმეებში, შემდგარი სასამართლო პროცესების მასალებში, არსებობს ვიდეომასალები და ფოტოსურათები, რომლებზეც ასახულია მოკლული სომხების გვამები.

სამი დღე აზერბაიჯანული ქალაქი იმყოფებოდა მკვლელებისა და ყაჩაღების ხელში, რომლებიც იდენდნენ სასტიკ მკვლელობებს, კლავდენენ და აწამებდნენ უდანაშაულო ხალხს. თუმცა ამ სამი დღის განმავლობაში არც აზერბაიჯანული ხელისუფლება და არც საბჭოთა კავშირის ხელისუფლება არ ჩარეულა სიტუაციაში და არუცდია სომხური მოსახლეობისთვის დახმარების გაწევა. და შემთხვევითი არ არის, რომ მომდევნო წლებში სომხების მასობრივი მკვლელობები განმეორდა მთელ აზერბაიჯანში, მათ კულმინაციად იქცა 1990 წლის იანვარში აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში მომხდარი სომეხთა დარბევები, რომლებიც ერთი კვირის მანძილზე 13–დან 19 იანვრამდე გრძელდებოდა. აზერბაიჯანის ხელისუფლების გენოციდური პოლიტიკის შედეგი გახდა 450 ათასზე მეტი სომხური მოსახლეობის იძულებითი დეპორტაცია და განდევნა აზერბაიჯანიდან.

სამართალდამცავი ორგანოების უმოქმედება, უფრო სწორად, დამრბევთა ხელშეწყობა, დაფიქსირებულია გამოძიებისა და სასამართლო პროცესების ფარგლებში მიცემული მოწმეთა მრავალი ჩვენებებით. ამავე მასალებში მოწმეები ადასტურებენ, რომ მკვლელობები სუმგაითში ხდებოდა ეროვნული ნიშნით; დამრბევებს ჰქონდათ ბინების სიები, რომლებშიც ცხოვრობდნენ სომხები, და თავდასხმას და სასტიკ ქმედებებს სწორედ ისინი განიცდიდნენ.

არსებობს მრავალი მოწმობა და ფაქტი, რომ მოკლული ბევრად უფრო მეტია, ვიდრე ხელოვნურად დაწეული ციფრი 27.

მიხეილ გორბაჩოვმა, რომელმაც მხოლოდ დარბევების მესამე დღეს გასცა ბრძანება სუმგაითში ჯარის შეყვანის თაობაზე, გასცა განკარგულება, რომ ეროვნული ნიშნით ჩადენილ მასობრივ მკვლელობებს მისცემოდა შეფასება, როგორც „ხულიგნური ჯგუფების მიერ ხულიგნური განზრახვით“ ჩადენილი ქმედება. ამ „დაკვეთის“ შედეგად, ერთი ცენტრიდან ორგანიზებული და მართული დანაშაული დაიყო ცალ–ცალკე სისხლის სამართლის საქმეებათ. სასამართლო პროცესების დიდი უმრავლესობა ჩატარდა ბაქოსა და სუმგაითში, სადაც დაზარელებული სომხები და მოწმეები – სუმგაითელი სომხები - შიშით ვერ ჩადიოდნენ, ხოლო სომეხი ადვოკატები მრავალი დაშინების შედეგად  იძულებულნი იყვნენ მონაწილეობა შეეწყვიტათ სასამართლო პროცესებში.  80-დან მხოლოდ ერთ მსჯავრდებულს მიუსაჯეს სასიკვდილო განაჩენი, დანარჩენებმა კი მიიღეს რამდენიმე წლიანი პატიმრობა, ბევრმა - მხოლოდ პირობითი. რამოდენიმე თვის შემდეგ დამნაშავეთა უმრავლესობა გაათავისუფლეს.  დანაშაულის ორგანიზატორები ვერ დადგინდა.

რამდენიმე თვის შემდეგ - 1988 წლის ნოემბერში სუმგაითელი მკვლელების პორტრეტები გამოჩნდა აზერბაიჯანის დედაქალაქ ბაქოში მიმდინარე მიტინგზე წარწერებით „დიდება სუმგაითის გმირებს“. ასე აზერბაიჯანში დამკვიდრდა სომხების მკვლელების ეროვნულ გმირებად გამოცხადების ტრადიცია.

ილიას ისმაილოვი, რომელიც 1988 წელს იყო აზერბაიჯანის მთავარი პროკურორი, 2002 წელს გაზეთ „ზერკალო“-სთვის მიცემულ ინტერვიუში (მოგვიანებით დაიხურა) განაცხადა: “დამნაშავეები, რომლებიც  ადამიანებს დარბევებისაკენ აქეზებდნენ (სუმგაითში), დღეისათვის ატარებენ სადეპუტატო მანდატებს და მილლი მეჯლისში არიან მოკალათებულნი.”

სუმგაითში სომხების ჟლეტას მოჰყვა მრავალრიცხოვანი მსხვერპლის მომტანი დარბევები კიროვობადში (1988 წ. ნოემბერი), ბაქოში (1990 წ. იანვარი), ს. მარაგაში (1992 წლის აპრილი)... ის გარემოება, რომ დარბევები მეორდებოდა და მსგავსი მეთოდებით მიმდინარეობდა იმის ვარაუდის საფუძველს იძლევა, რომ ეს ტრაგიკული მოვლენები არ იყო სტიქიური და თვითნებური.

2004 წლის 19 თებერვალს ბუდაპეშტში მომხდარი სასტიკი მკვლელობა, როდესაც ნატოს პროგრამით მიმდინარე კურსებზე „პარტნიორობა მშიდობისათვის“, აზერბაიჯანელმა ოფიცერმა ღამე ნაჯახით თავი მოკვეთა მძინარე სომეხ ოფიცერს, ხოლო შემდეგ თავის ქვეყანაში აყვანილ იქნა ყველაზე მაღალი დონის გმირის რანგში, არის ყოველივე ამის ყველაზე სარწმუნო მტკიცებულება. დანაშაულის ჩადენისთანავე აზერბაიჯანის ომბუდსმენმა განაცხადა, რომ მკვლელი - რამილ საფაროვი წარმოადგენს პატრიოტიზმის მაგალითს ახალგაზრდებისთვის.

2016 წლის აპრილში აზერბაიჯანმა ისევ ჩაიდინა ფართომასშტაბიანი აგრესია არცახის სომხური მოსახლეობის მიმართ, და ისევ, ოთხდღიანი საომარი მოქმედებების შედეგად დაფიქსირდა და საერთაშორისო ინსტანციებს გადაეცა ბარბაროსობის და მშვიდობიან მოსახლეობასთან, მათ შორის მოხუცებთან,  ანგარიშის სასტიკი გასწორების ფაქტები. ამ მოვლენების დროს აზერბაიჯანელმა სამხედროებმა თავი მოკვეთეს სამ სომეხ სამხედრო მოსამსახურეს, მათ შორის ერთერთს - ცოცხლად. აპრილის ომის შემდეგ სოციალურ ქსელებში გავრცელდა ვიდეოჩანაწერი, სადაც მკვლელი ატარებს მოკვეთილ თავს აზერბაიჯანულ ქალაქებსა და სოფლებში და სურათებს იღებს „ნადავლით“ ხელში. ამ მოვლენების შემდეგ მოკლე დროში მკვლელს საჯაროდ გადაეცა აზერბაიჯანის სახელმწიფო ჯილდო.

გვინდა ყურადღება გავამახვილოთ ტრაგიკულ მოვლენაზე, რომელიც გადახდა თავს ქალაქ აღდამის მახლობლად მდებარე სოფელ ხოჯალის მკვიდრებს. 1992 წლის თებერვლის ბოლოს მთიანი ყარაბაღის სამხედრო ქვედანაყოფებმა ჩაატარეს ოპერაცია სოფელ ხოჯალის ახლობლად განლაგებული ცეცხლოვანი წერტილების ჩახშობის და აეროპორტის გათავისუფლების მიზნით, საიდანაც მთიანი ყარაბაღის დედაქალაქი და სხვა დასახლებული პუნქტები მუდმივად იცხრილებოდა აზერბაიჯანული სამხედრო ფორმირებების მხრიდან. ამ ოპერაციასთან დაკავშირებული გარკვეული დეტალი დღემდე უცნობია. ოფიციალური ბაქო იყენებს ამ გარემოებას საკუთარი პოლიტიკური მიზნების მისაღწევად, ხოლო ხოჯალის მკვიდრების და სხვა აზერბაიჯანელი დევნილების ბედისწერა საიმედო ფარად იქცა, როგორც შიდა, ისევე საგარეო სახელმწიფო პროპაგანდის გაწევაში. მთელი ეს პროპაგანდა ტარდება მკვეთრად გამოხატული ანტისომხური ნიშნებით და გამოიყენება აზერბაიჯანელებს შორის სომხების მიმართ ეთნიკური აუტანლობისა და სიძულვილის გასაძლიერებლად.

აღდამის რაიონში ამ მოვლენების შედეგად სამოქალაქო პირის დაღუპვა აზერბაიჯაული ხელისუფლება ცდილობს წარმოუჩინოს მსოფლიო საზოგადოებას  როგორც სომხების მიერ თითქოს და ჩადენილი ხოჯალის მკვიდრების ჟლეტის ფაქტი, სინამდვილეში კი სომხურმა ჯარებმა შექმნეს ჰუმანიტარული კორიდორი მშვიდობიანი მოსახლეობის კონფლიქტის ზონიდან გასვლის მიზნით. ეს მოვლენები დღესაც შეიცავს მრავალ უზუსტობას, ცრუ ინფორმაციას და შეუსაბამოებებსა და თვითგამომრიცხავ გარემოებებს.

ხოჯალის მოსახლეობის მასობრივი მკვლელობა მოხდა აღდამის ტერიტორიაზე, იმ ქალაქში, სადაც განლაგებული იყო აზერბაიჯანული შეიარაღებული ფორმირებების დამკვრელი დაჯგუფება. ამ დაჯგუფების მრავალი მეთაური მოგვიანებით დაიღუპა გაურკვეველ ვითარებაში ან გასამართლდა თავისუფლების აღკვეთით სხვადასხვა ვადით. სავარაუდოდ, მათ შორის, ხოჯალიში მომხდარი მოვლენების გამოც...

 http://xocali.net/EN/index.html.

ანტისომხური პროპაგანდა ისევ გრძელდება ახალ წარმოუდგენელ გამოვლინებით. 2018 წლის 8 თებერვალს „ენი აზერბაიჯანი“ პარტიის VI ყრილობაზე, პრეზიდენტმა ილჰამ ალიევმა განაცხადა: ... ჩვენი ისტორიული მიწები - ირევანის ხანობა (შენიშვნა: ერევანი), ზანგეზური, გეიჩა (შენიშვნა: ტბა სევანი). ამის შესახებ უნდა იცოდეს ახალგაზრდა თაობამ და მთელმა მსოფლიომ. მოხარული ვარ, რომ ამ საკითხთან დაკავშირებით - ჩვენი წინაპრების მიწების ისტორიით იქმნება სოლიდური სამეცნიერო ნაშრომები, ფილმების გადაღება, იმართება გამოფენები. ამ მიმართულებით უახლოეს მომავალში უფრო აქტიური უნდა ვიყოთ, მსოფლიოს სხვადასხვა კუთხეში უნდა გავმართოთ გამოფენები, პრეზენტაციები. იმიტომ რომ ირევანი - ჩვენი ისტორიული მიწაა, და ჩვენ, აზერბაიჯანელბი, უნდა დავბრუნდეთ ამ ისტორიულ მიწებზე. ეს - ჩვენი პოლიტიკური და სტრატეგიული მიზანია, და ჩვენ თანდათანობით უნდა მიუახლოვდეთ მას...“.

.. https://azertag.az/ru/xeber/V_Baku_proshel_VI_sezd_Partii_Eni_Azerbaidzhan_OBNOVLENO_3-1135266

ყარაბაღის კონფლიქტის და „სუმგაითში“ მომხდარი მოვლენების, როგორც აზერბაიჯანის მიერ სომეხი ხალხის მიმართ წარმოებული პოლიტიკის, გენოციდის, ტერორის საჯარო გამოვლენის მიმოხილვისას, შეგახსენებთ ნობელის პრემიის ლაურეატის, დიდი ჰუმანისტის, აკადემიკოს ანდრეი სახაროვის სიტყვებს, რომელიც მან მოიყვანა მ.გორბაჩევის მისამართით 1992 წელს გამოქვეყნებულ ღია წერილში: „თუ კი ამაში ვინმეს ეჭვი ეპარებოდა სუმგაითის მოვლენებამდე, ამ ტრაგედიის შემდეგ არავის დარჩება არანაირი ზნეობრივი უფლება მოითხოვოს მთიანი ყარაბაღის აზარბაიჯანისადმი ტერიტორიული კუთვნილების შენარჩუნება“.

„სუმგაითს“ არ გააჩნია ხანდაზმულობის ვადა, ყველა დამნაშავე და ორგანიზატორი უნდა დაისაჯოს.

გვინდა აღვნიშნოთ, რომ ორივე სომხური მხარე გამოთქვამს მთიანი ყარაბაღის კონფლიქტის მხოლოდ მშვიდობიანი გზით, მოლაპარაკების მაგიდასთან, მოგვარების სურვილს. ამ პრობლემის სომხედრო გზით მოგვარებას მომავალი არ გააჩნია, ვინაიდან ეს გზა მიგვიყვანს კონფლიქტის ესკალაციასა და ახალ მსხვერპლამდე, რაც არ შედის ორი მეზობლური ქვეყნის ხალხის ინტერესებში.

---------

Последнее изменениеВторник, 27 Ноябрь 2018 13:12
Наверх

Политика

Пред След

Международные механи…

02-12-2014 Просмотров:19332 Политика Admin-Akhpiur

Международные механизмы защиты прав человека

27 ноября 2014г. В Тбилиси в гостинице «Тбилиси Марриотт» состоялась...

ИНТЕРВЬЮ ДВУХ КОНСУЛ…

05-05-2016 Просмотров:19516 Политика Admin-Akhpiur

ИНТЕРВЬЮ ДВУХ КОНСУЛОВ

ИНТЕРВЬЮ ДВУХ КОНСУЛОВ На грузинском телевидении произошло знаменательное событие. Впервые с...

В пригороде Парижа п…

15-10-2013 Просмотров:19344 Политика Admin-Akhpiur

В пригороде Парижа появится мемориальный музей Геноцида армян

Французская ассоциация «Севр 2015» объявляет архитектурный конкурс для строительства мемориального...

День Первой республи…

31-05-2017 Просмотров:17908 Политика Admin-Akhpiur

День Первой республики

День Первой республики Почти век назад 28 мая 1910 года в...

Турция готовится к о…

29-11-2013 Просмотров:19225 Политика Admin-Akhpiur

Турция готовится к открытию границы с Арменией?

В 2014 году Турция проведет работы по разминированию некоторых участков...

Экономика

Пред След

Российские конструкт…

05-12-2013 Просмотров:35768 Экономика Admin-Akhpiur

Российские конструкторы предлагают Армении построить спутник

Российское ОАО «Информационные спутниковые системы» им. академика Решетнева предлагает армянской...

Глава МИД Армении уч…

26-07-2019 Просмотров:14598 Экономика Admin-Akhpiur

Глава МИД Армении участвует в конференции к 10-летию "Восточного партнерства" в Батуми

ЕРЕВАН, 11 июля. Новости-Армения. В Батуми стартовала международная конференция, посвященная...

В Батуми проходит вы…

14-05-2016 Просмотров:33903 Экономика Admin-Akhpiur

В Батуми проходит выставка туризма и гостиничной индустрии

В Батуми проходит выставка туризма и гостиничной индустрии В Батуми с...

Мост дружбы

21-05-2016 Просмотров:34361 Экономика Admin-Akhpiur

Мост дружбы

Утверждён порядок въезда на границу для строительства моста в Грузию На...

Разные экономические…

08-07-2015 Просмотров:34226 Экономика Admin-Akhpiur

Разные экономические союзы дадут новые возможности бизнесам Армении и Грузии

Разные экономические союзы дадут новые возможности бизнесам Армении и Грузии Присоединение...

Спорт

Пред След

Шестые Панармянcкие …

20-08-2015 Просмотров:33107 Спорт Admin-Akhpiur

Шестые Панармянcкие игры

Шестые Панармянcкие игры На Шестых Панармянских играх, которые прошли в Ереване...

«Арарат»- 73 – гордо…

21-10-2013 Просмотров:33126 Спорт Admin-Akhpiur

«Арарат»- 73 – гордость армянской нации

В этом году исполняется 40 лет легендарной победе Ереванского «Арарата»...

Очередная победа!

06-08-2015 Просмотров:33114 Спорт Admin-Akhpiur

Очередная победа!

Очередная победа! Еще одна победа нашей футбольной команды "Ахпюр" над турецкой...

Памяти друга

08-12-2016 Просмотров:33079 Спорт Admin-Akhpiur

Памяти друга

Памяти друга Спустя  40 дней после трагической смерти нашего друга Эдуарда...

Футбол не знает гран…

20-07-2016 Просмотров:31768 Спорт Admin-Akhpiur

Футбол не знает границ

Футбол не знает границ По окончании чемпионата Грузии 2015-2016 годов по...

Культура

Пред След

День родного языка в…

08-03-2019 Просмотров:14978 Культура Admin-Akhpiur

День родного языка в Батумском центре им. А. Манташяна

День родного языка в Батумском центре им. А. Манташяна

Батумский Биг-Бэнд

21-10-2013 Просмотров:22899 Культура Admin-Akhpiur

Батумский Биг-Бэнд

Этому поистине яркому и весьма знаменательному событию, которое произошло в...

День независимости А…

24-09-2015 Просмотров:20913 Культура Admin-Akhpiur

День независимости Армении.

День независимости Армении. В новейшей истории Армении 21 сентября 1991 года...

Летний театр открыва…

31-08-2013 Просмотров:21315 Культура Admin-Akhpiur

Именно на сцене Батумского летнего театра большая честь выступить первой...

Ален Делон в Ереване

19-12-2016 Просмотров:20323 Культура Admin-Akhpiur

Ален Делон в Ереване

Вечером 17 декабря в Ереван прибыл всемирно известный французский актер...

Религия

Пред След

Церемония переосвящ…

03-11-2015 Просмотров:33891 Религия Admin-Akhpiur

Церемония  переосвящения  Кафедрального  Собора  Сурб  Геворг  в Тбилиси

Церемония переосвящения Кафедрального Собора Сурб Геворг в Тбилиси 2012 году стартовал...

Обновление Батумской…

14-02-2020 Просмотров:178 Религия Admin-Akhpiur

Встреча с верующими …

03-02-2018 Просмотров:32841 Религия Admin-Akhpiur

Встреча с верующими армянами, жителями поселка Чакви

Глава Епархии Армянской Апостольской Святой Православной Церкви в Грузии, Его...

Праздник Пасхи

08-04-2015 Просмотров:33701 Религия Admin-Akhpiur

Праздник Пасхи

Праздник Пасхи   По праву самым долгожданным подарком к Празднику Пасхи для...

Армянские мастера на…

03-06-2016 Просмотров:33098 Религия Admin-Akhpiur

Армянские мастера начали работу в храме Гроба Господня в Иерусали

Армянские мастера начали работу в храме Гроба Господня в Иерусалиме В...

Панорама

Пред След

«Пример достойный по…

11-04-2017 Просмотров:34210 Панорама Admin-Akhpiur

«Пример достойный подражания»

«Пример достойный подражания» В наше сложное экономическое-социальное время творить добро и...

9 აპრილს დაღუპულთა ხ…

12-04-2018 Просмотров:32750 Панорама Admin-Akhpiur

9 აპრილს დაღუპულთა ხსოვნა

9 აპრილს დაღუპულთა ხსოვნა აჭარის მთავრობის თავმჯდომარემ ზურაბ პატარაძემ, აჭარის უმაღლესი საბჭოს თავმჯდომარემ...

2013 год юбилейный д…

31-08-2013 Просмотров:34313 Панорама Admin-Akhpiur

2013 год юбилейный для нашей газеты, так как 20 лет...

Дорогие армяне Грузи…

31-12-2017 Просмотров:32401 Панорама Admin-Akhpiur

Дорогие армяне Грузии, братский грузинский народ!

Поздравительное послание Чрезвычайного и Полномочного посла Армении в Грузии Рубена...

Награждение актива а…

18-03-2014 Просмотров:34775 Панорама Admin-Akhpiur

Награждение актива армянской общины Аджарии

Армянская община Аджарии, отметившая в прошлом году 20-летие со дня...